Deze website gebruikt cookies. Als je wilt weten wat dat zijn, en wat voor consequenties dat heeft, klik dan hier. Als je niets van die cookies moet hebben, klik dan hier.

Willem Koert.nl

Nieuw | Over mij | Contact | Blogs

Opgepoetst | 9-10-2019

Een ui met een verbeterd wortelstelsel voor de biologische landbouw

"De zwakke plek van de ui is zijn wortelstelsel", zegt dr Chris Kik van het Wageningse onderzoeksinstituut Plant Research International. "De ui heeft niet zoveel wortels, en bovendien geen wortelharen. In de reguliere landbouw telen boeren uien met een hoge opbrengst door de inzet van kunstmest, maar in de biologische landbouw is kunstmest geen optie. Vandaar dat we op zoek zijn gegaan naar manieren om uien van sterkere wortels te voorzien."

Kik begeleidde de Braziliaanse aio dr Paulo Eduardo de Melo bij zijn promotieproject, waarin de onderzoekers eerst keken naar verschillende uienrassen. Tevergeefs. "Oude rassen hadden wel een beter wortelstelsel dan de uien die nu op de velden staan", zegt Kik. "Maar dat stelstel was niet goed genoeg."

Daarom keken de onderzoekers naar een wilde verwant van de ui: Allium fistulosum, de stengelui.

"Allium fistulosum heeft wel goede wortels", zegt Kik. "Jammer genoeg kregen we Allium fistulosum niet meer in de ui gekruist. Een directe kruising tussen ui en stengelui was in ieder geval niet mogelijk. Dus gebruikten we de Allium roylei als een omweg. Om genen van stengelui naar ui over te brengen maakten we eerst een kruising tussen Allium fistulosum en Allium roylei, en de hybride die hieruit ontstond kruisten we tenslotte met de ui."

Nieuwe uien die op de akkers kunnen staan hebben de onderzoekers niet gemaakt. "We hebben alleen de kennis verzameld waarmee verdelaars die nieuwe rassen kunnen maken", aldus Kik. "We hebben een genetische kaart gemaakt, waarmee kwekers kunnen beoordelen of hun uien goede wortels zullen hebben. Dat bleek verrassend eenvoudig, want de eigenschappen zitten hooguit op 2 genen."

En passant beantwoordden de onderzoekers de vraag hoe de Nederlandse ui ondanks zijn zwakke wortels, toch betrekkelijk presteert in de biologische landbouw. In de biologische landbouw levert een hectare toch nog zo'n veertig ton uien op.

"We ontdekten dat dit het werk was van mycorrhiza-schimmels, een groep van bodemschimmels die in symbiose leeft met uien", zegt Kik. Dat was verrassend, want onderzoekers hebben altijd gedacht dat de Nederlandse bodem zoveel fosfaat bevat dat die schimmel er niet toe doet.

Het zat echter anders in elkaar, ontdekten Kik en De Melo. Door in vervolgexperimenten de schimmel toe te voegen aan grond waarop uien groeiden, konden de onderzoekers de opbrengst met maar liefst vijftig procent verhogen. Die ontdekking heeft het ministerie van LNV ertoe gebracht om voor de komende vier jaar onderzoek te financieren om de effecten van de schimmels in de biologische landbouw verder te bestuderen.

Paulo Eduardo de Melo promoveerde op 29 aan Wageningen Universiteit oktober bij prof. Evert Jacobsen, hoogleraar in de Plantenveredeling.

Weekblad voor Wageningen UR, 6 november 2003.




Gemaakt in Kladblok. WordPress is voor mietjes.