Deze website gebruikt cookies. Als je wilt weten wat dat zijn, en wat voor consequenties dat heeft, klik dan hier. Als je niets van die cookies moet hebben, klik dan hier.

Willem Koert.nl

Nieuw | Over mij | Contact | Blogs

Opgepoetst | 14-11-2018

Vrouwelijke hormonen glippen het milieu in

Nederlandse rioolwaterzuiveringen slagen er niet in om alle vrouwelijke hormonen uit het afvalwater af te breken, en laten teveel oestrogenen het milieu instromen. Volgens een Wageningse promovenda zullen we ons systeem van zuiveren radicaal moeten veranderen.

Biologen merken dat vissen, kikkers en andere waterorganismen in Nederlandse wateren blootstaan aan vrouwelijke hormonen. Steeds vaker vinden ze tweeslachtige organismen of mannelijke organismen die mannelijke geslachtskenmerken missen.

'Dat soort effecten vind je al bij zeer lage concentraties van enkele nanogrammen oestrogeen per liter', zegt dr. Titia de Mes van de sectie Milieutechnologie van Wageningen Universiteit. 'De krachtigste vrouwelijke hormonen in ons milieu zijn door mensen uitgescheiden. In de urine van mannen en vrouwen zit estradiol, het vrouwelijke geslachtshormoon, plus een heleboel weinig actieve omzettingsproducten. Als vrouwen anticonceptiemiddelen gebruiken scheiden ze bovendien het synthetische ethinylestradiol uit.'

De meeste Nederlandse waterzuiveringen breken meer dan negentig procent van de oestrogenen af die ze aangevoerd krijgen. Dat klinkt mooi, maar als we onze natuur niet willen laten veranderen in een hormonale nachtmerrie zou dat 99,9 procent moeten zijn.

Toen De Mes een proef deed met een traditionele aerobe zuiveringsmethode, ontdekte ze dat die in principe alle oestrogenen kon afbreken, maar dat de installatie daarvoor wel meer tijd nodig had. 'Die tijd zal er in de praktijk niet zijn', zegt De Mes. 'Als je al het afvalwater op die manier moet behandelen, heb je beduidend grotere installaties nodig.'

Anaerobe zuiveringsinstallaties kunnen geen oestrogenen afbreken, ontdekte De Mes. Daarnaast ontdekte de promovenda dat het probleem nog een graadje serieuzer was dan ze aanvankelijk had gedacht. Enkele tientallen procenten van de vrouwelijke hormonen verlaten het lichaam als een metaboliet zonder hormonale werking. Het lichaam heeft er chemische groepen aan geplakt waardoor de hormonen niet meer actief zijn. Het zuiveringsproces schroeft die groepen er echter weer af. Het proces kan de ontwaakte oestrogenen afbreken, maar heeft daarvoor dan nog meer tijd nodig.

'We zullen onze manier van zuiveren radicaal moeten veranderen , concludeert De Mes. 'Dat is alleen betaalbaar als we het afvalwater van onze toiletten apart gaan zuiveren. Alleen op die manier kun je intensiever en langer zuiveren zonder dat de kosten de pan uit rijzen.' Zo'n systeem is op de lange termijn onvermijdelijk, denkt De Mes.

Titia de Mes is op 2 november gepromoveerd bij prof. Gatze Lettinga, hoogleraar Milieutechnologie.

Resource, 8 november 2007.

Gemaakt in Kladblok. WordPress is voor mietjes.