Deze website gebruikt cookies. Als je wilt weten wat dat zijn, en wat voor consequenties dat heeft, klik dan hier. Als je niets van die cookies moet hebben, klik dan hier.

Willem Koert.nl

Nieuw | Over mij | Contact | Blogs

Opgepoetst | 15-11-2018

Voedingstechnologie of gezond verstand?

We eten steeds ongezonder en we weten niet precies wat we daaraan moeten doen. Moeten de bedrijven ons redden met logo's en functional foods? Of moeten we onze kaarten zetten op het gezond verstand van de consument? Dat was onderwerp van debat tijdens The Night of Food, dat vrijdag 5 oktober in het kader van Food4you in Wageningen werd gehouden.

'Logootjes die consumenten vertellen welk voedingsmiddelen gezond zouden zijn, werken niet', zegt Dick Veerman, ondernemer en journalist. 'Die logo's werken domboiserend. Ze verruineren wat de consument nog aan voedingsintuitie rest. Op komkommers zie ik bijvoorbeeld geen gezondheidslogootje in de vorm van een klavertje vier, maar wel op vetarme friet. Zo leren we een generatie consumenten dat friet wel gezond is, en komkommer niet.'

Veerman, initiatiefnemer van de kritische nieuwssite Foodlog.nl, gelooft niet dat we op de voedingsindustrie moeten vertrouwen als we mensen gezonder willen laten eten. Mensen gezonder laten eten betekent dat ze weer hun eigen maaltijden moeten gaan klaarmaken in de keuken, op basis van primaire producten zoals groenten en aardappels.

Veermans opponent Onno Franse, programmamanager van Ahold, is het daarmee niet eens. Hij zegt dat mensen geen basiskennis meer hebben over wat gezonde voeding is. 'Dat moeten we mensen op langere termijn weer leren. Maar voedingskennis is complex. Je kunt niet verwachten dat we consumenten die nu het spoor bijster zijn eventjes bijbrengen dat ze minder slechte verzadigde vetten moeten eten, én dat onverzadigde vetzuren juist wel belangrijk zijn - en dat ze minder zout moeten eten. Op korte termijn kunnen we consumenten wel met logo's vertellen welke producten minder ongezond zijn.'

Zweedse retailers hebben laten zien dat logo's werken, zegt Franse. De omzet van producten met een logo groeit daar jaarlijks met 23 procent, en die van producten zonder logo met slechts 9 procent. 'Zo stimuleren logo's bedrijven om de formulering van hun producten te verbeteren.'

Een solide redenering, maar toch scharen de toehoorders zich achter Veerman; hij wint dan ook de debatronde.

Dr. Laura Bouwman van de sectie Communicatiewetenschap van Wageningen Universiteit, de enige vrouw in de estafette, gebruikt de door Veerman gelanceerde term 'domboisering' als ze met Philip Rijken van DSM discussieert over de vraag of verbeterde levensmiddelen ons gezonder laten eten. Nee, vindt Bouwman. Snacks met minder vet, zoutjes met minder zout en biscuitjes met minder suiker zijn minder ongezond, maar 'minder ongezond' en 'gezond' zijn niet hetzelfde.

'Het probleem is bovendien dat consumenten dikwijls niet meer weten hoe ze gezond moeten eten', zegt Bouwman. 'Ze zijn, om die term maar te gebruiken, gedomboisseerd. Wat we moeten doen is die consumenten empoweren. Light-producten en yoghurts met bacteren en margarines met sterolen geven consumenten het idee dat ze gezond eten – en dat is niet zo. Laten we alsjeblieft weer gewoon goed gaan eten.'

DSM-man Rijken is niet van Bouwmans betoog onder de indruk. 'Het is alsof je luistert naar een plaat die blijft hangen', zegt hij. 'Als gewoon gezond eten echt zo makkelijk was, dan deed iedereen het en hadden we nu geen probleem met overgewicht.'

De tegenstelling tussen technofood en 'gewoon' eten komt ook terug in het debat tussen prof. Ernst Woltering van de leerstoelgroep Tuinbouwproductieketens en prof. Renger Witkamp van de afdeling Humane voeding. De Wageningse hoogleraren discussieren over de vraag of het aanbieden van groenten- en fruitsnacks, of de ontwikkeling van nieuwe, aantrekkelijker varieteiten, mensen gezonder kunnen laten eten.

Ja, zegt Wolterink. 'Het bewijs zien we dagelijks om ons heen. Je ziet jonge mensen overal met een flesje water. Niet met fris, maar met gewoon water. Als dat kan met water, dan kan het ook met groenten en fruit.' Hij stelt zich voor dat klanten bij de supermarktkassa naast kleurig verpakte caloriebommetjes ook net zo fraai verpakte fruit- en groentesnacks kunnen kopen, en dat verassend smakende appels de fruitconsumptie kunnen verhogen.

Witkamp vindt dat we met iets beters moeten komen. 'Steeds meer mensen hebben ernstig overgewicht en zijn daardoor ziek', zegt hij. 'Ze worden niet beter als ze elke dag vier appels eten in plaats van twee.'

Na de ronde bekent Witkamp, actief op het overgangsgebied tussen voedingswetenschap en farmacologie, dat hij eigenlijk een standpunt moest verdedigen waar hij niet achter stond. 'Ik denk dat een voeding met meer groenten en fruit inderdaad gezonder is dan een voeding met functional foods', zegt hij. 'We hebben de wetenschappelijke kennis nog niet waarmee we producten kunnen maken die gezonder zijn dan gewone voedingsmiddelen.'

Dick Veerman, op dat moment de gesprekspartner van Witkamp, knikt instemmend.

Gijs Weenink van de DebatAcademie, die de discussie heeft geleid, is tevreden. 'Wageningen heeft dappere hoogleraren', zegt hij. 'Er is moed voor nodig om in het openbaar te discussieren. Dat maakt de Wageningse hoogleraren anders dan de meeste andere hoogleraren in Nederland. Dat zijn grote schijterds.'

Resource, 11 oktober 2007.

Gemaakt in Kladblok. WordPress is voor mietjes.