|
| |
|
| |
|
|
|
Opgepoetst | 9-9-2019
Visvetzuren bestrijden kankercellen van binnenuit
Wetenschappers beginnen steeds meer te geloven in de kankerremmende werking van vetzuren uit vis. Zo ook promovenda drs Yvonne Dommels, die op de leerstoelgroep Toxicologie van Wageningen Universiteit onderzoek doet naar de effecten van vetzuren op darmkanker. Maar de aio ontdekte dat de manier waarop visvetzuren beschermen tegen kanker wel eens anders zou kunnen zijn dan wetenschappers denken.
"Om te groeien hebben kankercellen hormoonachtige stoffen nodig die het lichaam maakt van vetten", zegt Dommels. "Het lichaam maakt die hormoonachtige stoffen, de prostaglandines, van meervoudig onverzadigde plantaardige vetzuren. Kankercellen kunnen echter niets met de prostaglandines die het lichaam maakt van de meervoudig onverzadigde vetzuren uit vis. Als je verhoudingsgewijs meer meervoud onverzadigde vetzuren uit vis binnenkrijgt, en minder meervoudig onverzadigde vetzuren uit planten, dan zou je dus minder kans op kanker hebben."
Tenminste, dat was de theorie. Maar toen Dommels proeven ging doen met kankercellen, en die blootstelde aan verschillende vetzuren, ontdekte ze dat die theorie niet klopt. Toen ze de cellen voedde met onverzadigde vetzuren uit vis en planten - waaruit ze zowel de 'goede' als de 'slechte' prostaglandines kunnen maken - zag Dommels dat beide vetzuren de groei van kankercellen remden.
"Prostaglandines hebben waarschijnlijk niet zoveel met de kankerremmende werking van visvetzuren te maken", zegt Dommels.
Vrije radicalen en antioxidanten wel, ontdekte Dommels. Toen ze de antioxidante vitamines E en C toevoegde, verdween het kankerremmende effect van de onverzadigde vetzuren weer. Dat wijst erop dat vrije radicalen, agressieve verbindingen die cellen beschadigen, een sleutelrol in het groeiremmende effect van visvetzuren spelen.
In dit geval zijn de vrije radicalen ontstaan uit de meervoudig onverzadigde vetzuren, denkt Dommels. "Meervoudig onverzadigde vetzuren zijn kwetsbaar. Ze kunnen in de cel veranderen in agressieve verbindingen."
Daarom hebben sommige voedingswetenschappers altijd beklemtoond dat een hoge inname van visvetzuren moet samengaan met een hoge inname van antioxidanten, en voegen fabrikanten van supplementen vitamine E toen aan hun visoliecapsules.
Misschien is het die 'slechte' eigenschap waardoor meervoudig onverzadigde vetzuren beschermen tegen kanker, denkt Dommels. "Gezonde cellen kunnen meer antioxidanten aanmaken en zichzelf tegen ontspoorde vetzuren beschermen. Kankercellen hebben daar meer moeite mee. Daardoor zouden de metabolieten van meervoudig onverzadigde vetzuren kankercellen dus kunnen vergiftigen."
Of Dommels' proefresultaten ook gelden voor mensen van vlees en bloed durft de onderzoeker niet te zeggen. "Mijn volgende stap is proefdieronderzoek. Aan studies bij de mens begin ik in mijn promotieonderzoek niet."
Dommels' onderzoek is gepubliceerd in Carcinogenesis van maart. Dommels is zowel verbonden aan Wageningen Universiteit als aan TNO Voeding.
Weekblad voor Wageningen UR, 3 april 2003.