Deze website gebruikt cookies. Als je wilt weten wat dat zijn, en wat voor consequenties dat heeft, klik dan hier. Als je niets van die cookies moet hebben, klik dan hier.

Willem Koert.nl

Nieuw | Over mij | Contact | Blogs

Opgepoetst | 9-10-2019

Stresseiwitten spelen sleutelrol bij genetische robuustheid

Sommige eigenschappen van soorten zijn nauwelijks te veranderen. Zo hebben verschillende soorten fruitvliegen een constant aantal borstelharen dat niet verandert als je ze met elkaar kruist of op een andere manier ingrijpt in hun genoom. Onderzoekers spreken dan van 'genetische robuustheid'. De Wageningse geneticus dr Arjan de Visser schreef een overzichtsartikel over dit wonderlijke verschijnsel.

Het onderwerp roept associaties op met de 'levende fossielen', zoals Charles Darwin ze noemde: soorten die al miljoenen jaren niet zijn veranderd.

"Organismen kunnen in een omgeving leven die niet verandert, waardoor ze dus ook niet hoeven te veranderen", legt De Visser uit. "Maar wij hielden ons bezig met een ander verschijnsel: de onmogelijkheid van sommige erfelijke eigenschappen om in het fenotype van het organisme te veranderen, ook al verandert het genotype wel."

"We hebben het idee dat er mechanismen zijn die nieuwe mutaties wegbufferen", vervolgt De Visser. "Onderzoekers hebben ze beschreven bij de fruitvlieg en het plantje Arabidopsis."

Je moet die mechanismen zoeken op fysiologisch niveau, zegt de Visser, bijvoorbeeld op dat van de stresseiwitten. "Stresseiwitten helpen bij de vouwing van andere eiwitten. Uit experimenten weten we dat de fruitvlieg zijn gebrek aan variatie heeft te danken aan een bijzondere groep van die eiwitten: de heat-shock proteins. Cellen maken die normaliter aan om de effecten van oververhitting te minimaliseren, maar ze blijken ook mutaties onzichtbaar te maken. Er zijn wel eens fruitvlieg- en arabidopsismutanten gecreƫerd die geen heat shock proteins meer aanmaken. Die bleken allerlei bizarre mutaties te hebben die je bij andere fruitvliegen niet zag."

De Vissers artikel verscheen in de septembereditie van Evolution.

Weekblad voor Wageningen UR, 13 november 2003.




Gemaakt in Kladblok. WordPress is voor mietjes.