|
| |
|
| |
|
|
|
Opgepoetst | 1-9-2026
De spieren die je vandaag opbouwt redden morgen je leven
Het opbouwen van eerlijke spiermassa is volgens wetenschappelijke studies misschien wel de beste manier is om in je gezondheid te investeren. Als de jaren gaan tellen kan die spiermassa ervoor zorgen dat je gezond en vitaal blijft. En als je ernstig ziek wordt, kan die spiermassa je overlevingskansen vergroten.
Illustratief voor de vitale rol van spiermassa is het proefschrift van de Nederlands arts-in-opleiding Jeroen van Vugt, die op 20 december 2017 promoveerde aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam.
Van Vugt bepaalde de spiermassa bij verschillende groepen ernstig zieke patiënten aan de hand van scans en ging na wat voor consequenties die spiermassa had. Zo ontdekte hij bijvoorbeeld dat bij mensen met een agressieve vorm van darmkanker de spiermassa meebepaalde of ze na een operatie last kregen van complicaties, en nog eens geopereerd moesten worden.
Hoe meer spieren ze hadden, hoe kleiner die kans.
Ziekte overleven
In een andere studie verdeelde Van Vugt een andere groep darmkankerpatiënten in een groep met gezonde spieren en en eentje met minder gezonde spieren. Alle patiënten ondergingen een zware operatie en Van Vugt volgde ze daarna tien jaar.
Van de patiënten met gezonde spieren overleed ongeveer een kwart, van de patiënten in de andere groep de helft.
De boodschap is duidelijk. Al die mensen die zich nu dagelijks in krachthonken en fitnessruimten in het zweet werken, investeren in hun gezondheid op de langere termijn. Die spieren die ze nu groter en sterker maken redden misschien over tien, twintig of dertig jaar hun leven.
Mocht je denken dat Van Vugts onderzoeksresultaten een toevalstreffer waren, dan kunnen we je geruststellen. Dat is niet zo. Wetenschappers zijn al vaker op dit soort positieve gezondheidseffecten van spiermassa gestuit.
In 2017 publiceerden Amerikaanse oncologen bijvoorbeeld een onderzoek in Clinical Cancer Research waarin ze 40 vrouwen met een ongeneeslijke vorm van borstkanker enkele jaren volgden.
De onderzoekers verdeelden de vrouwen in twee groepen, eentje met relatief veel spiermassa en eentje met relatief weinig spiermassa. In de eerstgenoemde groep was na anderhalf jaar zelfs niemand meer in leven. In de tweede groep, die met relatief veel spieren, was ‘pas’ na 3 jaar de helft overleden. En toen na 8 jaar de onderzoekers stopten met het volgen van de vrouwen, waren er in deze groep nog steeds vrouwen in leven. Hun spieren vertraagden kennelijk het verloop van hun ziekte.
Langer leven
Ook bij ouderen heeft spiermassa een beschermende werking. Als onderzoekers grote groepen mensen jaren achtereen volgen, dan zijn het steevast de mannen en vrouwen met relatief veel spieren die erin slagen een extreem hoge leeftijd te bereiken. Het maakt niet uit of dat onderzoek is gedaan in Zweden, Italië of in de Verenigde Staten. De uitkomsten wijzen altijd in dezelfde richting.
Schijnverband?
Minder duidelijk is hoe spiermassa de gezondheid precies beschermt. Aanvankelijk hebben wetenschappers het verband tussen spiermassa en gezondheid weggeredeneerd en gedacht dat er sprake is van een schijnverband.
Gespierde mensen eten gezond en hebben veel lichaamsbeweging. Daardoor zijn ze gezonder, zeiden die wetenschappers. Dat ze ook gespierder zijn is een gevolg van een leefstijl die gezond maakt, maar spieren zelf maken niet gezond.
Natuurlijk hebben die kritische wetenschappers een punt. Maar fundamenteel onderzoek heeft inmiddels laten zien dat een gezonde spiermassa op zich toch heus een positief gezondheidseffect heeft.
Een groep bewegingswetenschappers die veel belangrijk werk heeft verzet bij het ophelderen van het verband tussen spieren en gezondheid zit bij de universiteit van Kopenhagen in Denemarken. Eén van die onderzoekers, Bente Klarlund Pedersen, publiceerde in 2011 in de Journal of Experimental Biology een artikel waarin ze de gedachte formuleerde dat spierweefsel niet alleen mensen in staat stelt om te bewegen, maar ook een orgaan is dat belangrijke stoffen aanmaakt. Myokines, noemt Pedersen ze.
Eén van die myokines is irisine. In reageerbuizen doodt irisine kankercellen. Spaanse onderzoekers vonden in een studie, die in 2014 verscheen in American Journal of Medicine, verrassend veel irisine in het bloed van gezonde honderdplussers.
De Spanjaarden vermoeden dat irisin, op een manier die nog niet duidelijk is, het leven verlengt en ziekte op een afstand houdt. Of een andere myokine. Er zijn inmiddels tientallen myokines ontdekt. Ze hebben legio positieve effecten.
|
Duurzame spiermassa
Voor de wetenschappers die willen doorgronden hoe spieren ons gezond helpen houden, is er nog werk volop. Maar ook nu al is het zo klaar als een klontje dat naturelkrachtsporters goed bezig zijn. Hun leefstijl is een prima investering in hun gezondheid op de langere termijn.
Of dat ook voor farmacologische sporters geldt, betwijfelen we. De ervaring leert dat farmacologisch verworven spiermassa niet blijvend is. Als chemische sporters stoppen met gebruiken, verdwijnt hun spiermassa doorgaans als sneeuw voor de zon.
Hoe groot en imposant farmacologische krachtsporters er ook uitzien, tegen de tijd dat spiermassa het verschil kan betekenen tussen leven en dood zullen al die spieren er waarschijnlijk niet meer zijn...
Eigen Kracht, 12 januari 2018.