Deze website gebruikt cookies. Als je wilt weten wat dat zijn, en wat voor consequenties dat heeft, klik dan hier. Als je niets van die cookies moet hebben, klik dan hier.

Willem Koert.nl

Nieuw | Over mij | Contact | Blogs

Opgepoetst | 18-10-2019

Piratenvirus saboteert de insectencelbioreactor

Op laboratoriumschaal zijn insectencellen uitstekende producenten van gentecheiwitten, maar op grote schaal niet. De Wageningse promovendus ir Gorben Pijlman ontdekte waarom. Er gaat iets mis met de virussen die de insectencellen de nieuwe eiwitten laten aanmaken.

In wezen is de productie van eiwitten door insectencellen een eenvoudig proces. Je stopt de cellen in een bioreactor, en infecteert ze met baculovirussen. In die virussen heb je eerst het gen gezet dat de insectencel het eiwit laat aanmaken dat je wilt produceren. De virussen infecteren de cellen, brengen het gen in, en vermenigvuldigen zich. Theoretisch zou je zo zonder problemen in theorie praktisch elk eiwit moeten kunnen produceren dat je maar wenst.

Niet dus.

"Als je het proces op een grote schaal laat uitvoeren, loopt de opbrengst snel terug", zegt Pijlman. "Ik ontdekte dat dat komt omdat de virussen in de reactor veranderen."

Baculovirussen zijn met hun honderdvijftig genen aan de grote kant. Soms muteren ze, en stoten ze een deel van hun erfelijk materiaal af. Omdat ze kleiner zijn, kunnen de mutanten zich in insectencellen sneller vermenigvuldigen dan de originele en tragere virussen.

"Het defecte virus wordt een concurrent van het intacte virus", zegt Pijlman. "Omdat de meeste defecte virussen niet meer de nieuwe genen hebben die wij erin hebben gestopt, vermindert de productie."

Een echte remedie voor het ontstaan van de kleine piratenvirussen heeft Pijlman niet gevonden. Hij ontdekte echter wel een methode om het ontstaan van piratenvirussen te verminderen.

"Het was vaak hetzelfde stuk DNA dat wegviel bij het ontstaan van de defecte virussen", zegt promotor prof. Just Vlak van de leerstoelgroep Virologie van Wageningen Universiteit. "Het overgebleven stukje ging zich dan vermeerderen. Op dat stuk van het DNA is het genoom kennelijk kwetsbaar. Toen Gorben dat stukje uit het DNA knipte kreeg hij een nieuw virus dat minder makkelijk in een defect virus veranderde."

Die ontdekking was goed voor een Europees patent.

"Het probleem helemaal oplossen doet de ingreep niet", zegt Pijlman. "Je vermindert het ontstaan van de kleine virussen, maar je voorkomt het niet totaal."

Hoeveel productiever zijn ingreep insectencellen maakt kan de promovendus niet precies zeggen. "Dat hangt onder meer af van het soort cellen dat je gebruikt. Niet bij iedere cellijn ontstaan evenveel piratenvirussen. Bij sommige lijnen speelt het probleem helemaal niet. Je zou het probleem misschien kunnen omzeilen door cellen te screenen en er een paar uit te zoeken waarbij je er geen last van hebt. Maar dan kom je er nooit achter hoe het precies werkt."

Gorben Pijlman promoveerde 17 december aan Wageningen Universiteit bij prof. Rob Goldbach en prof. Just Vlak.

Weekblad voor Wageningen UR, 18 december 2003.




Gemaakt in Kladblok. WordPress is voor mietjes.