|
| |
|
| |
|
|
|
Opgepoetst | 17-2-2019
Negen doodgewone supplementen die je langer laten leven
Niet alleen langer leven, maar ook een langer leven in goede gezondheid. Het is de droom van de medische wetenschap. De verwezenlijking ervan is verrassend simpel, als je Canadese wetenschappers mag geloven. Zij boekten goede resultaten met een mix van stoffen die je in elke drogist kunt kopen.
In de laboratoria van McMaster University in Canada leven muizen die eigenlijk dood hadden moeten zijn. Al maanden geleden hadden ze blind moeten worden. Al maanden geleden hadden spieren en gewrichten door veroudering zo slecht moeten gaan functioneren dat ze nauwelijks meer konden bewegen. Hun hersenweefsel had al zo ernstig aangetast moeten zijn dat ze geen nieuwe dingen meer konden leren. En al maanden geleden hadden de dieren moeten sterven.
Maar dat is niet gebeurd. De muizen leven nog en zijn gezond. Ze eten nog net zo veel als jongere dieren en zijn beweeglijk. Hun spieren, botten en gewrichten zijn in net zo'n goede conditie als die van muizen van een gemiddelde leeftijd. In psychologische tests blijken de stokoude dieren nog van alles te kunnen leren. Ze zijn jong gebleven.
Voedingsstoffen
Hoe dat kan? De dieren krijgen van onderzoekers een mix van voedingsstoffen die het verouderingsproces afremmen: vitamines, mineralen, vetzuren en extracten van bijvoorbeeld groene thee, Ginkgo en Ginseng. [Link]
De bestanddelen van de mix zijn op zichzelf niet zo bijzonder. Wat wel bijzonder is, is dat heuse onderzoekers, verbonden aan een prestigieuze universiteit, serieus bestuderen of voedingsstoffen het leven kunnen verlengen. Pioniers als Durk Pearson en Sandy Shaw en onze eigen Peter van der Zon zeggen al sinds de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw dat voedingsstoffen veroudering kunnen vertragen. Ze baseren zich op hun eigen ervaring met stoffen als alpha-liponzuur en co-enzym Q10, en wetenschappelijke studies waar de meeste serieuze onderzoekers hun vingers niet aan durven branden.
Ze hadden al die tijd het gelijk aan hun zijde, suggereren de Canadese experimenten. In die proeven verlengde de cocktail niet alleen de gemiddelde levensduur van de muizen, maar ook de maximale levensduur. Vooral dat laatste is bijzonder.
Een gemiddelde levensduur van proefdieren verlengen is niet zo moeilijk. Een deel van je proefdieren krijgt bijvoorbeeld kanker of een beroerte, en overlijdt daaraan. Als je dat door een voedingsingreep kunt voorkomen, of de kans erop kunt verminderen, dan neemt de gemiddelde levensduur toe. Maar de maximale levensduur verlengen, dat is andere koek.
De maximale levensduur is de levensduur van het aller-gezondste organisme. Die krijgt geen kanker, geen hartafwijking, helemaal niks. Die sterft gewoon door veroudering, omdat zijn cellen 'op' zijn en zichzelf niet meer kunnen verjongen. De Canadezen slaagden erin om die maximale levensduur met 11 procent te verlengen. In wetenschappelijke tijdschriften vind je zulke resultaten eigenlijk alleen als onderzoekers calorierestrictie gebruiken. Dat komt erop neer dat je dieren net niet laat verhongeren, en in een toestand brengt waarin het lichaam alle energie geeft aan het in stand houden van zichzelf.
Mitochondria
De Canadezen pakten het anders aan. Hun mix van voedingsstoffen werkt via de energiecentrales van de cel, de mitochondria, die voedingsstoffen omzetten in energie. Daarbij komen elektrische ladingen vrij, die van het ene molecuul moeten worden doorgegeven aan het andere. De voedingsstoffen die de Canadezen gebruikten, laten het transport van die elektrische ladingen in de mitochondria soepeler verlopen. De voedingssstoffen voorkomen dat elektrische ladingen de cel beschadigen en zorgen er tegelijkertijd voor dat de energievoorziening van de cel soepel blijft verlopen.
Veroudering tast op celniveau de energievoorziening aan, geloven steeds meer wetenschappers: oude cellen kunnen niet meer voldoende energie opwekken uit voedingsstoffen en gaan dood. En dat proces hebben de Canadezen weten stop te zetten. Of in ieder geval te vertragen.
De voedingsstoffen die de Canadezen gebruikten zijn doodgewoon. Je kent ze waarschijnlijk al. In elke winkelstraat vind je wel een drogist of vitamineshop waar je ze kunt kopen. Hieronder zetten we de negen interessantste op een rijtje. Wil je gezond en sterk de 100 halen? Of daar een dappere poging toe doen? Dan hebben we een boodschappenlijstje voor je.
#1 Multivitamine
In de mix van de onderzoekers van McMaster University zitten nogal wat voedingstoffen die je ook tegenkomt in ordinaire multivitamines, zoals selenium, B-vitamines, kalium en mangaan. Hoewel vitaminepillen een uitgebalanceerde voeding met voldoende groenten en fruit niet kunnen vervangen, suggereert fundamenteel onderzoek dat multivitamines de levensduur verlengen.
De University of Utah publiceerde in 2009 bijvoorbeeld een humane studie waarin het slikken van een multivitamine cellen tien jaar jonger maakte. [Link] De onderzoekers keken naar de lengte van de telomeren in het DNA van die cellen. Hoe langer die zijn, des te vaker kan de cel zich nog delen. Toen ze de lengte van de telomeren omrekenden in levensjaren, ontdekten de onderzoekers dat gebruikers van multivitamines cellen hadden die tien jaar langer meekonden dan de cellen van mensen die geen vitamines gebruikten.
#2 Vitamine D
Een goed gedoseerde multivitamine per dag is genoeg. Hoe onschuldig de bestanddelen van multivitamines ook zijn, als je er teveel van neemt doe je je gezondheid meer kwaad dan goed. Een uitzondering op die regel is - tot op zekere hoogte - vitamine D3.
Wetenschappers hebben onze behoefte aan die vitamine laag ingeschat, en de hoeveelheid vitamine D3 in multipreparaten is gebaseerd op die lage schattingen. Meestal vind je 5-10 mcg in een multipreparaat. Je kunt dus naast je multivitamine extra vitamine D slikken.
Uit epidemiologische studies blijkt dat mensen die veel vitamine D in hun bloed hebben DNA hebben met langere telomeren, en dat ouderen minder kans hebben op een dodelijke hartaanval of beroerte naarmate er meer vitamine D in hun bloed zit.
Franse kankeronderzoekers hebben een paar jaar geleden de gegevens uit alle humane experimenten met vitamine D3-supplementen bij elkaar geveegd, zodat ze konden zien of de vitamine een effect had op de levensduur. Doses van 20-50 mcg/dag verminderden in de proefpersonen de sterftekans met 7-8 procent. [Link] In de studies werkten de lagere doses van 20 mcg/dag trouwens iets beter dan de hogere. Geen reden dus om astronomische doses te gaan gebruiken.
#3 Visolie
Het derde bestanddeel van een beetje longevity-cocktail is ouderwetse visolie. Het grote publiek kent visolie vooral als een supplement dat hart en bloedvaten beschermt, maar volgens recente studies verlengt visolie ook de levensduur. Als je dagelijks 3 gram slikt - zeg maar: 2-3 visoliecapsules van 1000 mg - dan wordt in je cellen een enzym actiever dat je telomeren lang houdt. Daardoor gaan je cellen dus langer mee. En jijzelf ook.
In studies waarin onderzoekers visolie aan muizen geven, worden de dieren veertig procent ouder dan normaal. [Link] In die studies gaat het trouwens wel om muizen die door een genetisch defect korter leven dan normaal.
Ook hier geldt dat er geen reden is om megadoses te nemen. Hogere doses visolie dan die 2-3 capsules zouden wel eens averechts kunnen werken. Cellen met te veel vetzuren uit vis zouden wel eens kwetsbaarder kunnen zijn voor agressieve moleculen, en dus sneller kunnen slijten.
#4 Ginkgo
Tot voor kort dachten wetenschappers dat Ginkgosupplementen vooral interessant waren omdat ze het geheugen verbeteren. Toen Amerikaanse onderzoekers in de jaren negentig wilden nagaan of ratten een beter geheugen hebben als ze hun hele leven Ginkgo door hun voer krijgen, ontdekten ze per toeval dat ratten 8 procent langer leefden dan normaal als je Ginkgo geeft. [Link] Een verklaring voor het verschijnsel hadden ze niet.
Dat ook mensen langer kunnen leven als ze Ginkgo slikken weten we uit onderzoek van artsen van de Universite de Bordeaux, die al sinds de jaren tachtig een groep van drieduizend ouderen volgen. Een deel van hen slikt Ginkgo, vooral in de hoop dat het supplement ze beschermt tegen dementie.
Of Ginkgo dat ook echt doet, hebben de Fransen niet kunnen vaststellen. Maar ze hebben wel ontdekt dat ouderen die Ginkgo gebruiken langer leven. [Link] De kans op sterfte is bij Ginkgogebruikers een kwart lager dan je zou verwachten. De ouderen in de studie gebruikten de doseringen die de producent had aangegeven. Dus ook hier is er geen reden voor extreme doseringen.
#5 Echinacea
Ooit hielden wetenschappers Echinaceasupplementen voor een staaltje van volksverlakkerij, maar die tijd is voorbij. Nu weten ze dat de arabinogalactanen in Echinaceaplanten de Natural Killercellen prikkelen, en zo de kans verkleinen dat een virus je lichaam binnendringt.
Het effect is in dierproeven sterk genoeg om de sterftekans te verminderen, ontdekten onderzoekers van McGill University in Canada. De Canadezen gaven muizen elke dag een minuscule hoeveelheid van 2 milligram Echinacea-extract door hun voer, en zagen dat de sterftekans van de proefdieren daardoor fors verminderde. [Link]
Als je muizenlevens vertaalt naar mensenlevens, dan zou Echinacea vooral interessant zijn voor vijftigers, zestigers en zeventigers: de leeftijdsgroepen waarin kanker gaat huishouden. Slik je elke dag een beetje Echinacea - alweer: hoge doses werken niet beter dan lage - dan activeer je mogelijk je immuunsysteem, zodat het bijtijds kankercellen kan opruimen.
#6 Spirulina
Een ander supplement dat veel te lang in de onzinhoek heeft gezeten is Spirulina. Onbekende stoffen in de alg activeren T-reg-immuuncellen, weten we dankzij fundamenteel onderzoek. Die cellen zorgen ervoor dat het immuunsysteem zich niet keer tegen het lichaam keert. Op die manier gaat spirulina een proces tegen dat inherent is aan veroudering. Eigenlijk is veroudering een cascade van ontstekingsprocessen, waarbij het immuunsysteem zich tegen het lichaam keert. Koreaanse onderzoekers hebben die ontstekingsprocessen bij zestigplussers kunnen afzwakken door ze dagelijks een lepel spirulinatabletten te laten slikken. [Link]
#7 Q10
Sinds een paar jaar liggen er bij de drogist Q10-supplementen van enkele honderden milligrammen. Neem daar elke dag eentje van, en je levensduur neemt toe met misschien wel een kwart. Als je net zo reageert als de wormpjes waarmee onderzoekers van de Japanse Tokai University hebben geexperimenteerd, tenminste. [Link]
Humaan onderzoek is er nog niet, maar de kans dat daaruit zal blijken dat Q10 de levensduur verlengt is aanzienlijk. Als je afgaat op de basiskennis over de werking van de cel, dan is Q10 misschien wel de meest waarschijnlijke levensverlenger in dit artikel.
Q10 pikt in de mitochondria elektrische ladingen op, die ontstaan bij de omzetting van voedingsstoffen in energie. Vervolgens geeft het Q10-molecuul die ladingen door aan moleculen die ze nodig hebben. Zo houdt Q10 het omzettingsproces op gang, en voorkomt het dat de cel wordt beschadigd. Zeker als je al een dagje ouder bent, zou suppletie met Q10 het verouderingsproces kunnen vertragen. Met het klimmen van de jaren vermindert immers de lichaamseigen aanmaak van Q10.
#8 Groene thee
Geef je muizen het polyfenol EGCG, een bioactieve stof in groene thee, door hun drinkwater, dan kunnen ze onder laboratoriumomstandigheden 6 procent langer leven dan normaal. [Link]
Moleculair onderzoek van de University of Hong Kong onder mensen doet vermoeden dat groene thee ook het leven van mensen kan verlengen. De Chinezen ontdekten dat het DNA van mannen die elke dag meer dan drie koppen groene thee drinken vijf jaar jonger is dan dat van mannen die geen thee drinken. [Link]
Als je groene thee niet kunt waarderen, dan kun je ook een capsule met een groene thee-extract slikken. Een capsule van een gemiddeld groene theesupplement bevat evenveel actieve stoffen als 3-6 koppen groene thee. Hogere doses werken weliswaar vetverlies in de hand, maar leiden waarschijnlijk niet tot een verdere verlenging van de levensduur.
#8 Creatine
Creatine is niet alleen een uitstekend supplement voor krachtsporters, maar ook een interessante stof voor mensen die langer willen leven. Geef je muizen voer dat voor 1 procent uit creatine bestaat - die hoeveelheid is vergelijkbaar met wat een krachtsporter als onderhoudsdosering neemt - dan leven de dieren 5 procent langer. [Link] De gezonde levensduur neemt toe met bijna 10 procent.
Waarschijnlijk beschermt creatine kwetsbare hersencellen tegen agressieve verbindingen. Cellen die veel creatine bevatten hebben meer energie, en kunnen daardoor die verbindingen sneller en beter opruimen. Zo voorkomt creatine dat de cellen schade oplopen, en gaan de cellen dus ook langer mee.
Sport & Fitness, december 2010.