|
| |
|
| |
|
|
|
Opgepoetst | 30-7-2026
Waarom je langer leeft met meer spieren
Spieren zijn niet alleen mooi en - zeker voor wie zware arbeid moet verrichten - nuttig. Spieren zijn ook gezond. We wisten al dat een flinke spiermassa beschermt tegen diabetes type-2, maar volgens nieuwe inzichten beschermt een goed ontwikkelde musculatuur ook tegen kanker, hart- en vaatziekten en een heleboel andere ziekten. En wetenschappers beginnen eindelijk te begrijpen hoe.
Aan het einde van de jaren zestig van de vorige eeuw begon in Frankrijk de Paris Prospective Study, een grootschalig onderzoek waarin wetenschappers een kleine tienduizend volwassen mannen jarenlang volgden en bijhielden wanneer en waaraan de mannen stierven. Uit dat onderzoek bleek dat mannen minder kans op kanker hebben naarmate hun been- en armomvang groter was - en ze dus meer spieren hadden.
|
Levensverlengende spieren
Zo lang wetenschappers dit soort epidemiologische studies uitvoeren en grote groepen mensen door de tijd volgen, bleek al tientallen keren dat spiermassa meer functies heeft dan ons laten bewegen alleen.
Amerikaanse onderzoekers ontdekten zes jaar geleden bijvoorbeeld dat mannen die verhoudingsgewijs zware gewichten op een bankdrukmachine omhoog kunnen duwen, beduidend minder kans hebben op kanker dan mannen met minder spierkracht. In Zweden deden epidemiologen een nog mooiere ontdekking. In hun onderzoek verlengde spiermassa de levensduur van zowel mannen als vrouwen.
Wetenschappers hebben tot dusver weinig met die bevindingen gedaan. Dat kwam omdat niet duidelijk was hoe het verband tussen gezondheid en spieren nu precies in elkaar zat. Maakten spieren gezond? Of hadden gezonde mensen gewoon meer spieren?
Dat laatste leek het meest waarschijnlijk. Zieke mensen zijn vaker lichamelijk niet actief dan gezonde mensen en zullen dus ook minder spieren hebben dan gezonde mensen. Zo beredeneerden veel wetenschappers.
Irisine
Die beredenering snijdt nog steeds hout, maar het begint er toch heus op te lijken dat spieren wel degelijk een direct positief effect hebben op de gezondheid. Spieren produceren een paar honderd eiwitten en geven die af aan de bloedbaan. Daarbij zitten waarschijnlijk een paar hormonen of signaalstoffen met belangrijke functies.
Een door spieren geproduceerd hormoon dat zich in de warme belangstelling van gezondheidswetenschappers mag verheugen is het in 2012 ontdekte irisine.
Irisine verklaart mogelijk om te beginnen waarom lichaamsbeweging zo goed is voor de hersenen en waarom eigenlijk elke vorm van lichaamsbeweging beschermt tegen bijvoorbeeld de ziekte van Alzheimer of andere vormen van dementie. Irisine laat hersencellen meer van de groeifactor BDNF aanmaken, een hormoonachtige stof die voor je hersencellen ongeveer evenveel betekent als testosteron voor je spiercellen.
Net zo interessant is het effect van irisine op kankercellen. In reageerbuizen remt irisine de groei van borstkankercellen. Onderzoekers beginnen te vermoeden dat irisine verklaart waarom ernstig zieke kankerpatiënten grotere overlevingskansen hebben naarmate hun spiermassa groter is. Dat is een van de redenen waarom oncologen wereldwijd het effect van aangepaste krachttraining op kankerpatiënten bestuderen.
Waaier van effecten
Daarmee is nog lang niet alles over irisine gezegd. Irisine verjongt ook de bloedvaten, remt de groei van vetcellen, verbetert de cholesterolhuishouding en versterkt de werking van insuline. Met zo'n breed spectrum aan positieve gezondheidseffecten zou je verwachten dat mensen die veel irisine aanmaken langer leven dan normaal. En dat lijkt inderdaad het geval te zijn.
Gezonde honderdplussers hebben in ieder geval opmerkelijk veel irisine in hun bloed. In mensen met een hoge irisinespiegel veroudert het erfelijk materiaal van cellen langzamer dan normaal.
Eigen Kracht, 15 januari 2015.