Deze website gebruikt cookies. Als je wilt weten wat dat zijn, en wat voor consequenties dat heeft, klik dan hier. Als je niets van die cookies moet hebben, klik dan hier.

Willem Koert.nl

Nieuw | Over mij | Contact | Blogs

Opgepoetst | 17-10-2020

Kunstvlees voor vleesverlaters

Het nieuwste project onder de paraplu van de Wageningse biochemicus Johan Vereijken gaat over insecteneiwit. 'Strikt genomen gaat dat niet over vleesvervangers', bekent de onderzoeksleider. 'Want een insect is ook een dier. Maar insecten produceren eiwitten ongeveer twee keer zo efficiënt als kippen. Dus kijken we sinds november 2009 met collega's van de leerstoelgroep Entomologie van Wageningen Universiteit of we op basis van bijvoorbeeld meelwormen vervangende vleesproducten kunnen maken.'

Hoe excentriek dat door LNV bekostigde beleidsondersteunende onderzoek ook lijkt, het heeft veel gemeen met Vereijkens andere projecten. Al die projecten moeten uiteindelijk uitmonden in alternatieven voor de huidige hamburgers, schnitzels en andere vleesproducten.

'De moderne vleesproductie gaat uiteindelijk ten koste van het milieu', zegt Vereijken. 'Steeds meer natuurgebied maakt plaats voor akkers waar soja groeit. Een minuscuul deel daarvan is bestemd voor levensmiddelen, het overgrote deel komt terecht in veevoer. Dat kan niet zo blijven doorgaan.'

Optimistische agronomische modellen beweren anders. 'Die geven aan dat de moderne landbouw de wereldbevolking nog jarenlang kan voeden', zegt Vereijken. 'Maar die modellen gaan uit van een optimale toepassing van de landbouwtechniek. In de praktijk zullen veel boeren niet gebruik gaan maken van bijvoorbeeld precisielandbouw, en niet streven naar een optimalisering van hun opbrengsten per hectare. In plaats daarvan zullen ze natuurgronden ontginnen.'

In een eerder project dat Vereijken heeft gecoördineerd, het mede door LNV gesponsorde Profetasproject, [Link] concludeerden de onderzoekers dat inheemse peulvruchten als erwten en lupinen beter geschikt zijn dan soja, de gangbare eiwitbron voor vleesvervangers. Soja groeit niet in Europa.

'De keuze voor inheemse peulvruchten heeft ook met het besparen op transport te maken', zegt Vereijken. 'Bovendien is het gunstig voor de werkgelegenheid in de landbouw. En als we de resten van de eiwitrijke planten kunnen gebruiken voor de energiewinning, dan is dat helemaal mooi.'

De vleesvervangers waarvoor Vereijken en zijn medewerkers de technologie willen ontwikkelen, zijn in de eerste plaats duurzaam. 'Ze zijn duurzaam uit milieu-oogpunt, maar ook sociaal-economisch oogpunt', zegt hij. 'Dat zal uiteindelijk hun unique selling point worden. Voorlichtingscampagnes moeten de consumenten daarvan bewust maken.'

Die voorlichtingscampagne is een voorwaarde voor het succes van vleesvervangers. Een andere is dat vleesvervangers nog meer op vlees moeten lijken, blijkens consumentenonderzoek dat Vereijkens medewerkers hebben uitgevoerd. 'Vleziger kunstvlees is van belang voor de grootste potentiële groep gebruikers, de mensen die nu nog elke dag vlees eten maar bereid zijn één of twee dagen vleesloos te gaan eten', zegt Vereijken. 'De vleesverlaters noemen we die. Die groep is in de afgelopen flink gegroeid.' De ex-Beatle Paul McCartney ijvert voor zo'n vleesloze dag, net als de Nederlandse politica Marianne Thieme.

Uit het onderzoek blijkt echter dat vleesverlaters vleesvervangers prefereren met net zo'n vezelachtige structuur als echt vlees. Vleesvezels hebben een hiërarchische structuur: kleine vezels vormen grotere vezels, en die vormen nog grotere vezels, enzovoorts.

'Het lukt ons nu aardig om in de buurt te komen van de vezelstructuur van kip', zegt Vereijken. 'De vleesstructuur van varkens- en rundsvlees kunnen we nog niet evenaren. Binnen ons project kijken we of we met een verdere optimalisatie van de gebruikte processen nog iets verder kunnen komen. De leerstoelgroep Levensmiddelenproceskunde van Wageningen Universiteit werkt aan een volkomen nieuwe methode, de zogenaamde shear cell-technologie, die waarschijnlijk betere resultaten gaat geven. Maar die technologie is nog niet rijp voor toepassing in bedrijven.'

Als de nieuwe generatie vleesvervangers uit de fabrieken komt, zou de overheid maatregelen kunnen overwegen die het gebruik van die producten verhogen. 'We denken aan subsidies of eco-belasting op echt vlees', zegt Vereijken. 'Maar we geloven vooral in voorlichting. Een andere mogelijke maatregel is een samenwerking met de supermarkten. Die zouden vleesvervangers een prominentere plaats in hun winkels kunnen geven.'

Kennis On Line, datum onbekend.




Gemaakt in Kladblok. WordPress is voor mietjes.