Deze website gebruikt cookies. Als je wilt weten wat dat zijn, en wat voor consequenties dat heeft, klik dan hier. Als je niets van die cookies moet hebben, klik dan hier.

Willem Koert.nl

Nieuw | Over mij | Contact | Blogs

Opgepoetst | 23-8-2018

Hormoonverstorende stoffen in Nederlands regenwater

In het Nederlandse regenwater zitten kunstmatige verbindingen die de werking van het vrouwelijke geslachtshormoon estradiol imiteren. Dat concluderen onderzoekers van TNO en onderzoeksinstituut Rikilt in de Journal of Environmental Monitoring, in een onderzoek naar de kwaliteit van regenwater. In de regendruppels zitten weekmakers, vlamvertragers en synthetische muskusachtige geurstoffen uit parfums met een oestrogene werking.

Dat muskachtige componenten uit parfums in regenwater zitten, dat had dr. Ruud Peters eigenlijk wel verwacht. 'We produceren ze, spuiten ze op ons lichaam en spoelen ze weg als we ons wassen. Het ligt voor de hand dat die stoffen in de atmosfeer komen. We hebben op vijftig plaatsen in Nederland regenwater onderzocht, en ontdekt dat de regendruppels in de Gelderse Vallei bijvoorbeeld de synthetische geurstof tonalide bevatten. Een fabriek in de regio die ze produceert is de bron. Overal in Nederland vinden we een andere synthetische geurstof, galaxolide. Die wordt in Nederland niet geproduceerd. De aanwezigheid in regenwater is het gevolg van het gebruik door onszelf.'

De concentratie parfumcomponenten in regenwater was echter beperkt, en bedroeg maximaal enkele nanogrammen per liter. Beduidend hoger was de concentratie weekmakers. Een specifiek monster bevatte bijvoorbeeld een tiende milligram DIDP per liter. 'Dat was een uitschieter', erkent Peters. 'Van andere weekmakers vonden we niet zulke hoge hoge concentraties. Maar we vonden wel veel verschillende soorten weekmakers in weekmakers, en al die kleine beetjes samen vormen wel een grote hoop.'

Weekmakers worden toegevoegd aan kunststoffen om ze zacht en flexibel te maken. Ze zijn omstreden, omdat ze in hoge doses de werking van het mannelijke geslachtshormoon testosteron verstoren. Omdat het lichaam ze meestal vrij snel afbreekt, is hun hormoonverstorende werking niet groot. Die vlieger gaat echter niet op voor de hardnekkige gebromeerde vlamvertragers, die de onderzoekers ook in regenwater aantroffen. In een monster liep de concentratie van de vlamvertrager HBCD, een verbinding die de werking van het schildklierhormoon kan verstoren, op tot twee microgram per liter.

Toxicoloog prof. Tinka Murk, verbonden aan de leerstoelgroep Toxicologie en Wageningen Imares, kijkt niet op van Peters' bevindingen. 'Vijf jaar geleden keken wij ook al naar hormoonverstorende stoffen in regenwater. Toen ging het om bestrijdingsmiddelen. We hebben toen bij een meting in het Westland meer pesticiden per liter in regendruppels gevonden dan in water uit de Rijn.'

In hoeverre de concentraties die Peters heeft gevonden gevaarlijk zijn voor mens en milieu, durft Murk niet te zeggen. 'Je zou de monsters ook moeten onderzoeken met bio-assays die de hormoonwerking van verbindingen en mengsels bepalen. Uit onderzoek dat onze groep in 2003 heeft gedaan bleek al dat Nederlands regenwater een vervrouwelijkende werking heeft, maar we zijn er nooit achter gekomen welke stoffen daarvoor precies verantwoordelijk zijn.'

Resource, 26 Juni 2008.

Gemaakt in Kladblok. WordPress is voor mietjes.