|
| |
|
| |
|
|
|
Opgepoetst | 13-2-2021
Een bek vol (gezonde) tanden
Een gezond gebit is een visitekaartje. Gave tanden maken een positieve indruk en niets is beroerder voor de indruk die je achterlaat dan een slechte adem. Voor iedereen die een goede indruk wil maken heeft Ormea samengevat wat je volgens nieuwe (en minder nieuwe) wetenschappelijke inzichten zelf kunt doen om je visitekaartje optimaal in conditie te houden.
1 | Cariës = gaatjes
Ontstaat door zuren die in de mond worden afgescheiden door bacteriën als Streptococcus mutans. De bacteriën voeden zich met koolhydraten, en vooral met suikers als fructose, glucose of tafelsuiker.
Bestrijd je door poetsen en flossen. Mondhygiëne voorkomt niet dat bacteriën suikers omzetten in zuur. Mondhygiëne voorkomt wel dat bacteriën zich afzetten in plak op je tanden en kiezen, en dat de bacteriepopulatie groot wordt.
Preventief werkt koffie en thee. Als je koffie of thee tijdens maaltijden drinkt, dan rem je de zuuraanmaak van bacteriën en bescherm je je gebit. In koffie, thee en misschien ook wel cacao, zitten verbindingen die de stofwisseling van bacteriën saboteren.
Koffie en thee tussen de maaltijden door heeft ook een positief effect, omdat dezelfde verbindingen de eiwitten saboteren waarmee de bacteriën vastplakken aan tanden.
Niet zo goed is frisdrank. Als je zorgt voor je gebit, laat je frisdranken, sportdrankjes en energiedrankjes staan. Ze zijn aangezuurd met voedingszuren, en die lossen het glazuur razendsnel op.
Volgens een studie van Southern Illinois University moet je vooral oppassen met cola's en 7-Ups. In een proefopstelling losten cola's en 7-Ups maar liefst vijf procent van tanden en kiezen op. Het glazuurafbrekende effect van cola's en 7-Ups overtrof dat van vruchtensap met duizend procent.
2 | Gingivitis = ontstoken tandvlees
Ontstaat door tandplak en tandsteen. Die irriteren het tandvlees en veroorzaken een chronische ontsteking. Ontstekingen rond tanden en kiezen heten parodontitis. Parodontitis kan leiden tot het verlies van tanden en kiezen. De ontstekingen kunnen zelfs het kaakbeen bereiken.
Bestrijd je door poetsen en flossen. Geen tandplak en tandsteen? Ook geen ontstekingen.
Niet zo goed is suiker. Op school leer je dat je snoep beter in één keer kunt opeten, en dan ook nog liefst tijdens een maaltijd. Die wijsheid komt uit de Zweedse Vipeholmstudie, waarin onderzoekers de patiënten van een psychiatrisch ziekenhuis tussen 1945 en 1953 volstopten met snoep en zorgvuldig bijhielden wat er gebeurde. Zo ontdekten ze bijvoorbeeld dat kleverig snoepgoed, zoals toffees, net zoveel gaatjes en ontstoken tandvlees veroorzaakt als pepermunt. Wel belangrijk is het aantal keren per dag dat je suiker in mond stopt. Hoe meer ‘suikermomenten', hoe groter je kans op gaatjes en ontstoken tandvlees.
Preventief werkt een voedingspatroon met veel groenten en fruit. Net is in koffie en thee zitten ook in groenten en fruit verbindingen die mondbacteriën onder controle houden. Ze maken de smoelensloper Streptococcus het leven zuur, en maken het de bacteriën moeilijker zich op de tanden vast te plakken.
Zo verkleinen groenten en fruit alleen de kans op gaatjes, maar beschermen het tandvlees ook tegen ontstekingen. In epidemiologische studies hebben mensen die veel groenten en fruit eten tachtig procent minder kans op mondkanker dan mensen die weinig groenten en fruit consumeren.
Sap uit fruit is juist slecht voor het gebit, ontdekten Britse tandartsen al in 1958. De beschermende stoffen in fruit zitten kennelijk niet in sap. Hoe zuurder het fruit, des te meer tast het sap van dat fruit het gebit aan.
Het sap van de zure citrusvruchten, zoals grapefruits, citroenen en sinaasappels, is volgens de Britten het meest verdacht. De werking van vruchtensap valt trouwens in het niet bij die van frisdranken met suiker.
3 | Halitose = slechte mondgeur
Ontstaat door bacteriën in de mond die eiwitten omzetten in zwavelgassen. Ongeveer de helft van de mensen die denkt een slechte adem te hebben heeft dat ook echt. De meeste mensen die zwavelgassen uitwasemen zijn daarvan niet op de hoogte.
Bestrijd je door poetsen en flossen. De meeste mensen met halitose poetsen en flossen maar half. Dat geldt zelfs voor studenten tandheelkunde, aldus een onderzoek van de Duitse Charité Humboldt-University. Een stoomcursus flossen & poetsen verminderde de uitstoot van zwavelgassen uit hun mond aanzienlijk.
Steeds meer Nederlanders gebruiken een tongschraper, en volgens een groeiend stapeltje studies helpt het dagelijks schrapen van de tong mondgeur te beteugelen. Op het achterste stukje van de tong zitten veel zwavelproducerende bacteriën. De tong zachtjes borstelen werkt ook.
Preventief werkt sterke groene thee, of groene thee in poedervorm. Japanse onderzoekers hebben ontdekt dat stoffen in groene thee de stofwisseling van de microbiologische zwavelaartjes saboteren Als je je mond spoelt met groene thee, of theepoeder in je mond laat rondgaan, is de uitstoot van zwavelgassen twee tot drie uur merkbaar verlaagd.
Niet zo goed is koffie. Amerikaanse handleidingen voor ambitieuze werknemers adviseren iedereen die hogerop wil komen koffie te laten staan. In koffie zit veel chlorogeenzuur. Die stof heeft veel positieve gezondheidseffecten. Hij remt bacteriën, om maar iets te noemen. Maar hij ruikt verschrikkelijk.
Ook niet zo goed is zuivel. Heb je vaak een slechte adem? Vervang zuivel door soja. Zuivel is een goede bron van mineralen en eiwitten, maar de eiwitten in zuivel blijven plakken in de mondholte.
Ze zijn voor zwavelproducerende mondbacteriën bovendien een soort supervoer. Als je toevallig veel van die bacteriën in je mond hebt, heb je na het nuttigen van melk, drinkyoghurt of kwark een probleem. Soja-eiwitten zetten minder makkelijk om in zwavelgassen.
Preventief werkt xylitol, een zoetstof in suikervrije kauwgum. Als je, liefst meteen na het eten, een kauwgumpje met xylitol in je mond stopt, heb je minder kans op gaatjes en vermindert de productie van zwavelhoudende gassen in je mond.
De micro-organismen nemen xylitol wel op, maar kunnen er niks mee. Tegelijkertijd verhindert xylitol dat de organismen suikers opnemen. Op die manier lat xylitol tandenslopende streptococbacteriën verhongeren. Dat gebeurt ook als je daarbij echte suikers eet.
De beschermende werking van xylitol is aangetoond in het Finland van de vroege jaren zeventig, in experimenten waarin schoolkinderen jarenlang snoepgoed met xylitol kregen. De snoepjes verminderde de kans op gaatjes met zestig procent. Anderhalf jaar nadat het onderzoek was afgelopen hadden de kinderen nog steeds minder streptococcen in hun mond.
Niet goed is alcohol en roken. Dertig procent van iedereen die dagelijks alcohol drinkt, riekt kwalijk uit de mond, volgens cijfers van het Japanse Fukuoka Dental College. Alcohol doodt de cellen van het zachte weefsel in de mondholte, en zwavelhoudende bacteriën zijn dol op dood celmateriaal. Roken is net zo slecht voor je mond als alcohol.
Ormea Gezondheidsbulletin, mei 2012.