|
|
|
|
Opgepoetst | 31-3-2019
Vijf designersupplementen getest
Sommige makers van - overigens in Europa verboden - 'designersupplementen' - flessen de zaak. Dat blijkt uit analyses van een aantal designersupplementen die we via het internet hebben gekocht. Wij onderzochten 6-OXO, D-Blade, P-Blade, Methoxy-TST en Methoxy-TRN.
Vijftien jaar geleden was het onderscheid tussen supplementen en doping nog duidelijk. Supplementen waren legaal, doping niet. In supplementen zaten stoffen die ook in voedingsmiddelen zaten, dopingmiddelen kwamen uit een farmacochemische fabriek.
Toen kwam een Amerikaanse chemicus in 1996 op het lumineuze idee om androstenedione als supplement op de markt te brengen. En sindsdien is het onderscheid tussen supplementen en doping voor eens en voor altijd zoek.
Androstenedione
Androstenedione is een goedkope verbinding. Farmaceuten gebruiken hem als grondstof voor de productie van complexere steroïden, maar androstenedione is ook een actieve stof. Indirect dan. In het lichaam zet hij om in testosteron. Om die reden brachten Amerikaanse supplementenfabrikanten androstenedione in de jaren negentig als testosteron-booster op de markt. Daarbij verzwegen ze wijselijk dat androstenedione ook omzet in het vrouwelijke geslachtshormoon estradiol.
Desalniettemin betekende de introductie van androstenedione het startschot voor een ontwikkeling in de supplementenindustrie die tot op de dag van vandaag doorgaat. Elke maand verschijnt er wel een nieuw hormoon in de supplementenwinkels.
In de supplementenwinkels op internet, moet je daar meteen bij zeggen. En niet in alle webwinkels, maar wel in veel winkels die zich richten op krachtsporters. In de EU zijn al deze hormonen verboden, en mogen ze beslist niet als 'supplement' worden verkocht. Buiten de EU is dat anders. In de VS verkopen legio webwinkels de talloze producten die de supplementenindustrie na androstenedione heeft geïntroduceerd. De Nederlandse douane onderschept ze steeds vaker.
Maar de designersupplementen die nu in de winkels liggen bevatten niet meer relatief onschuldige stoffen als androstenedione. De meeste designersupplementen die nu op de markt komen bevatten full-blown anabole steroïden. Nee, niet de anabole steroïden die al jaren op de markt zijn, zoals oxymetholone, trenbolone of stanozolol. Ze bevatten onbekende anabolen, die ooit zijn beschreven in vergeten patenten of wetenschappelijke artikelen, maar nooit op de markt zijn gekomen. Tot nu dan.
Oxyguno
Een voorbeeld is het designersupplement dat het schimmige bedrijf Spectra Force Research enkele maanden geleden op de markt heeft gezet. Het product heet Oxyguno en het bevat een anabool dat je kunt omschrijven als 11-keto-4-chloor-methyltestosteron. Volgens dierstudies is het acht keer meer anabool dan testosteron, en heeft maar een fractie van de vermannelijkende werking van testosteron. [Meer over Oxyguno]
Oxyguno is waarschijnlijk ontwikkeld door Oost-Duitse dopingonderzoekers. In de jaren tachtig liep er in de DDR een geheim programma dat Komplex Acht heette. Volgens gerechtelijke documenten hebben chemici in dat programma een reeks anabolen ontwikkeld die verdacht veel aan Oxyguno doen denken.
Het probleem
Of Oxyguno veilig is, dat is nooit onderzocht. Of Oxyguno bijzondere bijwerkingen heeft, weten we niet. Daarmee heb je meteen een probleem van designersupplementen bij de kop. Hoe je ook denkt over ouderwetse anabolen als stanozolol of methandienone [de actieve stof in Dianabol], hun makers hebben ze in ieder geval op hun veiligheid onderzocht. Hun nevenwerkingen zijn bekend. Dat kun je niet zeggen van designersupplementen. Berucht zijn methyl-1-testosteron en methasterone [de actieve stof in Superdrol]. [Meer over leverschade door methasterone] Ze beschadigen de nieren en de lever, hebben gebruikers proefondervindelijk ontdekt.
Een net zo groot probleem met designersupplementen is echter dat kopers geen garantie hebben dat de producten werkelijk bevatten wat ze zouden moeten bevatten. Kijk, een legitieme fabrikant als Schering-Plough, de producent van anabole steroïden als methenolone [de actieve stof in Primobolan] en mesterolone [de actieve stof in Proviron], zorgt er wel voor dat het uitsluitend kwaliteit aflevert. Het bedrijf bestaat al tientallen jaren, en is van plan om over dertig, veertig jaar nog te bestaan.
Dat geldt jammer genoeg niet voor alle makers van designersupplementen. Van veel bedrijven is bijvoorbeeld niet bekend wie de eigenaars zijn, of waar ze zijn gevestigd. Ze verkopen via webwinkels of een eigen website soms maar één product. Ze schrijven onder valse namen juichende verhalen over hun producten op webfora voor sporters. Na enkele maanden, als de producten zijn uitverkocht, verdwijnen de bedrijven weer.
Volgens geruchten in het wereldje van supplementenonderzoekers gaan achter veel van die firma's telkens weer dezelfde personen en organisaties schuil. Ze willen zo voorkomen dat overheidsdiensten of consumentenorganisaties lucht van hun activiteiten krijgen.
Lang niet alle bedrijven in die schimmige branche zullen in hun potjes stoppen wat het label aangeeft, dachten we. Dus kochten we een paar producten op het web, en vroegen we bevriende onderzoekers - de chemici Vladimir Zhabinski en Vladimir Khripach van het Institute of Bioorganic Chemistry in Belarus - of ze die wilden analyseren.
6-OXO
De uitslagen bevestigen onze duistere vermoedens. De meeste, niet alle. De onderzoekers ontdekten ook dat sommige makers van designersupplementen netjes te werk gaan. Uit de analyse van 6-OXO, een steroid van ErgoPharm dat de aanmaak van testosteron moet opvoeren, zat precies wat er volgens het label in zou moeten zitten: 6-keto-androstenedione, een analoog van androstenedione die de vorming van het vrouwelijke hormoon estradiol in het lichaam blokkeert. [Meer over 6-OXO]
6-OXO is in Europa officieel niet toegestaan, herhalen we nog maar eens. Desondanks gebruiken veel Europese sporters het middel, omdat ze denken dat het hun testosteronspiegel opkrikt.
D-Blade en P-Blade
Bedenkelijker dan 6-OXO zijn de designersupplementen D-Blade en P-Blade, aldus de analyses van Zhabinski en Khripach. Beide producten zijn gemaakt door de firma Sledgehammer. Dat bedrijf kwam enkele jaren geleden in opspraak toen onderzoekers methandienone en stanozolol in de Sledgehammersupplementen vond. [Meer over D-Blade en P-Blade]
Sledgehammer prees die aan als 'alternatieven voor anabolen'. Toen gebruikers van Sledgehammers supplementen ziek werden, hebben Europese overheden websites die Sledgehammerproducten verkochten gesloten. Maar omdat de firma buiten de EU opereert - de website van Sledgehammer bevindt zich bijvoorbeeld in Serajevo - is de firma nog steeds actief.
D-Blade en P-Blade zijn vrij nieuwe supplementen van Sledgehammer. Het zijn papieren zegeltjes, die je moet laten smelten op je tong en dan moet doorslikken. In paginagrote advertenties in tijdschriften en op websites vertelt Sledgehammer dat het 'nieuwe' steroïden verkoopt, die net zo goed werken als bijvoorbeeld methandienone, maar die niet zo gevaarlijk zijn.
Hoe die nieuwe anabolen er uitzien, dat is volgens elke reclame van Sledgehammer weer anders. Dat doet er ook niet toe. Volgens de analyses zit er in Sledgehammers P-Blade en D-Blade zegeltjes gewoon methandienone. Ook een vos op anabolen verliest wel zijn haren, maar niet zijn streken.
Methoxy-TRN en Methoxy-TST
Net zulke jokkebrokken als Sledgehammer zijn de makers van Methoxy-TRN en Methoxy-TST. Volgens de analyses bevatten beide producten exact dezelfde actieve stof. Volgens de informatie van de fabrikant bevatten de capsules methoxytrenbolon (zie figuur): een analoog van trenbolon, met een methoxylgroep aan het zeventiende koolstofatoom. Vanuit chemisch oogpunt zijn methoxy-anabolen echter verdacht. Het maken van methoxy-anabolen is niet zo eenvoudig. Vandaar dat we ons afvroegen of de makers van Methoxy-TRN en Methoxy-TST het daadwerkelijk voor elkaar hadden gekregen om zo'n anabool te maken.
Wel, dat hadden ze niet. De ervaren onderzoekers van het Institute of Bioorganic Chemistry konden geen methoxygroepen in de designersupplementen ontdekken. Ook de hormoonjager Michel Nielen van het Wageningse onderzoeksinstituut RIKILT vond ze niet. Dat vertelde Nielen op 19 april 2007 tijdens de voorjaarsbijeenkomst van de Koninklijke Nederlandse Chemische Vereniging. Nielen vond wel trenbolon zelf in het supplement. Er zit dus gewoon trenbolon in de Methoxy-TRN en Methoxy-TST.
Trenbolon is overigens geschikt voor oraal gebruik. Het is niet erg efficiënt, maar als je trenbolon slikt, dan komt een deel daarvan in het bloed. Dat verklaart misschien waarom gebruikers bezweren dat ze 'iets merken' als ze Methoxy-TRN slikken.
Slot
Tot zover de analyses. Het zijn er maar vijf, maar ze maken pijnlijk duidelijk wat het grote gezondheidsrisico van designersupplementen is. Ze bevatten niet alleen ongeteste anabole steroïden, maar vaak ook volkomen andere stoffen dan de labels weergeven. Je weet dus niet wat je slikt.
Vijf jaar geleden vertelde de Keulse chemicus Hans Geyer op een congres over zijn ontdekking dat sommige supplementen en maaltijdvervangers van Sledgehammer forse hoeveelheden methandienone bevatten. [Meer] [Nog meer] Genoeg om ziek te worden, en genoeg om vrouwen op te schepen met een permanent verlaagde stem en baardgroei.
'Misdadig', noemde Geyer die praktijk toen.
Sindsdien is er veel veranderd. Er zijn veel Sledgehammers bijgekomen.
Referenties
Clinical Chemistry 43:7 1262-1279 (1979); ANP 13 december 2006; Am J Gastroenterol. 2006 Nov;101(11):2659-62; Persbericht Adverse Drug Reaction Monitoring Program (CADRMP) of Health Canada, 7/2/2006; J Med Chem. 1985 Jun;28(6):788-95; European Journal of Sport Science, Volume 3, Number 1, Number 1/February 2003, pp. 1-5(5); Biomed Chromatogr. 2007 Feb;21(2):164-8; Steroids. 1966 Jul;8(1):13-24; Congres Health and Doping Risks of Nutritional Supplements and Social Drugs, Keulen 18/07/2002.
Door Aede de Groot en Willem Koert
Sport & Fitness, juli 2007.