Deze website gebruikt cookies. Als je wilt weten wat dat zijn, en wat voor consequenties dat heeft, klik dan hier. Als je niets van die cookies moet hebben, klik dan hier.

Willem Koert.nl

Nieuw | Over mij | Contact | Blogs

Opgepoetst | 15-11-2018

Wat cholesterol met cellen doet

'Nu zijn we nog aan het spelen met modellen', zegt prof. Frans Leermakers van de leerstoelgroep Fysische chemie en kolloidkunde van Wageningen Universiteit. 'Ons werk is puur theoretisch. Maar uiteindelijk moet dit onderzoek inzicht geven in wat cholesterol in het lichaam doet.'

De membranen van dierlijke cellen - onze cellen, maar ook het celmateriaal dat we binnenkrijgen in de vorm van vlees, vis en eieren - bevatten veel cholesterol. 'We snappen eigenlijk niet waarom', zegt Leermakers. 'Daarom probeer ik via modellen te begrijpen wat cholesterol in die membranen doet. Die modellen maken gebruik van de zelf-consistente veldtheorie. Mijn werk houdt in dat ik achter de computer versimpelde versies van cholesterol inbreng in membranen, en dan kijk wat er gebeurt.'

De belangrijkste bouwsteentjes van celmembranen zijn moleculen met een waterminnende kop en een staart van een waterafstotend vetzuur. Een membraan bestaat uit twee lagen van die moleculen. Via de vetzuurstaarten plakken de twee lagen aan elkaar.

'Cholesterolmoleculen zitten in de celmembraan als spijkers in een dubbele muur', zegt Leermakers. 'Het effect van de spijkers hangt af van het type vetzuren dat in de celmembranen zit. Vind je daar verzadigde vetzuren, dan maakt cholesterol de celmembraan stugger. De staarten van de membranen worden door de cholesterolmoleculen meer op elkaar gedrukt. Vind je in de celmembranen onverzadigde vetzuren, dan is het effect van cholesterol geringer.'

Een andere variabele waarmee Leermakers in zijn laatste publicatie in Physical Review speelt, is de lengte van de vetzuren in de celmembraan. Als die korter is, heeft cholesterol een groter effect. 'De twee lagen van de membraan kunnen onafhankelijk van elkaar bewegen', zegt Leermakers. 'Ze kunnen over elkaar heen glijden. Dat wordt moeilijker als er bij wijze van spreken cholesterolspijkers in de membraan zitten die zo groot zijn, dat ze een verbinding vormen tussen de beide lagen. De membraan wordt daardoor minder beweeglijk.'

Volgens gezondheidswetenschappers is een teveel aan cholesterol en verzadigde vetzuren ongezond, en zijn onverzadigde vetzuren juist gezond. Of er een verband is tussen aan de ene kant de gezondheidseffecten van cholesterol en vetzuurtypes en aan de andere kant zijn modellen durft Leermakers niet te zeggen.

'Aan het beantwoorden van die vraag zijn we nog lang niet toe. De volgende stap is dat we werken aan modellen van moleculen die zich precies zo gedragen als echte moleculen. Dat is duur onderzoek. Het is niet ongewoon als een computer een jaar nodig heeft voor zijn berekeningen.'

Resource, 18 oktober 2007.

Gemaakt in Kladblok. WordPress is voor mietjes.