Deze website gebruikt cookies. Als je wilt weten wat dat zijn, en wat voor consequenties dat heeft, klik dan hier. Als je niets van die cookies moet hebben, klik dan hier.

Willem Koert.nl

Nieuw | Over mij | Contact | Blogs

Opgepoetst | 9-8-2018

Vitamines op de zwarte lijst

Vanaf volgend jaar komen vitaminepillen en andere supplementen onder vuur te liggen. Europa gaat het gebruik aan banden leggen.

Prof. dr. Aalt Bast vindt het 'een hele vooruitgang'. De hoogleraar in de toxicologie aan de Universiteit van Maastricht ziet de Europese supplementenwet, waar het Europarlement aan werkt, wel zitten. De wet reguleert het gebruik van vitamines en mineralen in supplementen en voeding. Er komt een lijst, die fabrikanten vertelt welke mineralen en vitamines ze mogen gebruiken, en in welke hoeveelheden ze die mogen toevoegen aan pillen, drankjes en poeders.

Bast kwam anderhalf jaar geleden in het nieuws toen hij waarschuwde voor supplementen die megadoseringen anti-oxidanten bevatten, bijvoobeeld viatmine C, E en quercetine. De supplementenindustrie beweert dat die het lichaam beschermen tegen agressieve moleculen, maar wetenschappers als Bast vrezen dat het middel erger is dan de kwaal. Anti-oxidanten kunnen veranderen in net zulke agressieve stoffen als die waartegen ze ons moeten beschermen.

'Elke stof is giftig', zegt Bast. 'Als de dosering maar hoog genoeg is. Dat is een toxicologische grondregel. Daarom vind ik zo'n regulering een wijs besluit.' Toch heeft de komst van de richtlijn weinig met de bezorgdheid om de gezondheid van consumenten te maken, vertelt Europarlementarier Alexander de Roo, lid van de eurofractie van de Groenen. 'Ierland, Engeland en Nederland hebben nu nog een bijzonder liberale wetgeving als het gaat om supplementen. Duitsland en de Zuid-Europese landen niet. De wet is bedoeld om die situatie gelijk te schakelen.'

In Duitsland mogen sportzaken en supermarkten bijvoorbeeld geen vitaminepillen verkopen die meer dan 180 milligram vitamine C bevatten, terwijl in Nederland pillen met een gram van de vitamine gewoon in de supermarkt liggen. De Roo is eveneens warm voorstander van de wet, maar om andere redenen dan Bast. 'Als consumenten supplementen willen gebruiken, dan moeten ze dat gewoon kunnen. In veel landen zijn supplementen alleen bij de apotheek te koop. Dat vinden wij betuttelend.'

In het voorjaar van 2001 kwamen de ministers met een eerste lijst en een wetsvoorstel waarover de parlementariƫrs zich hebben uitgesproken. Begin november werd bekend dat de raad alle kritiek heeft verwerkt tot nieuwe voorstellen, met een wat ruimer lijst van toegestane stoffen. Naar verwacht zal het parlement die februari volgend jaar bespreken. Juni 2002 treedt de wet waarschijnlijk in werking.

De 'vitaminerichtlijn', zoals die in de Brusselse wandelgangen heet, is waarschijnlijk een modelwet. Als het lukt om de vitamines te reguleren, zijn daarna de aminozuren en de fytochemicalien aan de beurt.

De vitaminerichtlijn zal grote gevolgen hebben voor de Nederlandse supplementenbranche. Als de eerste versie van de supplementenwet was aangenomen, dan was nu bijna de helft van de in Nederland verkrijgbare vitaminepreparaten verboden geweest. Niet alleen is een aantal preparaten te hoog gedoseerd, ook de inhoudsstoffen vormen een probleem. De industrie gebruikt veel chemische varianten van vitamines en mineralen, die krachtiger zouden moeten werken of makkelijker worden opgenomen door het lichaam, maar die niet op lijst staan. De Europese commissie die de lijst heeft opgesteld, vindt dat niet vaststaat dat ze veilig zijn.

Vooral in de productlijnen die zijn gericht op sporters vallen de gaten. Bij de mineralen zijn picolinaten, nicotinaten of orotaten afwezig. Ook bijzondere varianten van vitamines zoals dibencozide staan niet op de lijst. Vanadium- en boriumverbindingen, die vooral door bodybuilders worden gebruikt, ontbreken eveneens.

Volgens Theo de Rooy, voorzitter van de belangenorganisatie Natuur- & gezondheidsProducten Nederland, is er geen geen reden tot paniek. 'De eerste versie van de wet die in Brussel is besproken was inderdaad aan de strenge kant. Maar daar wordt door de mensen van onze Europese koepelorganisatie hard aan gewerkt.'

Niet alleen stoffen die volgens wetenschappers veilig zijn, moeten worden toegelaten, zegt De Rooy. 'Ook alle stoffen die zich in de praktijk als veilig hebben bewezen, horen een plaatsje te krijgen', zegt de voorzitter, die ongeveer 80 procent van de supplementenindustrie vertegenwoordigt.

'Neem nou zo'n stof als chroompicolinaat. Die is in Nederland al bijna tien jaar op de markt. Al die tijd zijn er nooit incidenten gerapporteerd.' Toch hebben Amerikaanse onderzoekers al meerdere keren gepubliceerd dat chroompicolinaat zich ophoopt in de cellen en daar het erfelijk materiaal beschadigt. De stof, die vaak wordt gebruikt in supplementen en sportdrankjes voor mensen die willen afvallen, zou daardoor gezonde cellen kunnen veranderen in kankercellen. Het is De Rooy echter niet bekend. 'Zijn daar onderzoeken van?'

Als fabrikanten straks een nieuwe stof op de lijst willen hebben, zullen ze onderzoeken moeten overleggen die de veiligheid van de nieuwe stof bewijzen. Een Europees comite van voedingswetenschappers zal de studies beoordelen. 'Censuur. Pure censuur', oordeelt Ruud Nieuwenhuis, directeur van de Stichting Orthomoleculaire Educatie. 'Wie kan er zo'n onderzoek betalen? Dat kost tonnen.'

Nieuwenhuis ziet in de Europese wet de hand van farmaceutische ondernemingen, die de natuurvoedingsbranche onschadelijk willen maken. 'Vitamines kunnen soms werken als medicijn. De farmacie beseft dat heel goed. Daarom willen de farmaceutische ondernemingen de innovatie uit de supplementen halen.'

De wet maakt het namelijk onmogelijk, meent Nieuwenhuis, dat er nog nieuwe supplementen op de markt komen. De branche bestaat immers uit kleine bedrijven met weinig geld. Om nieuwe middelen op de lijst te krijgen, zullen ze dure onderzoeken moeten overleggen aan Brussel. Maar die zullen ze niet kunnen betalen. Daarom is Nieuwenhuis op de website van zijn stichting een elektronische handtekeningenactie begonnen tegen de wet.

Volkskrant, 24 november 2001.

Gemaakt in Kladblok. WordPress is voor mietjes.