Deze website gebruikt cookies. Als je wilt weten wat dat zijn, en wat voor consequenties dat heeft, klik dan hier. Als je niets van die cookies moet hebben, klik dan hier.

Willem Koert.nl

Nieuw | Over mij | Contact | Blogs

Opgepoetst | 8-8-2018

Wonderbare stoffen in olijfolie werken niet

Olijfolie is goed voor de gezondheid. Dat komt, dachten onderzoekers, door onverzadigde vetzuren en antioxidanten. Maar van die laatstgenoemde stoffen zit er volgens Wagenings onderzoek zo weinig in olijfolie dat te effect op mensen vrijwel is uitgesloten.

Voor haar onderzoek reisde ir. Maud Vissers af naar Kreta. Daar kwam de olijfolie vandaan die de meeste antioxidanten bevatte. Koudgeperst of extra vierge, en gemaakt van bijzondere olijven. Die olie was geknipt voor Vissers' promotieonderzoek naar de positieve invloed van olijfolie op hart- en vaatziekten. Ze promoveert er 23 oktober op aan Wageningen Universiteit.

Olijfolie is goed voor hart en bloedvaten. Daarom overlijden er zo weinig mensen in het Middellandse Zeegebied aan hart- en vaatziekten, vertelt Vissers. 'Als je de verschillen in dieet van Zuid- en Noord-Europeanen naast elkaar zet, dan springt de consumptie van olijfolie meteen in het oog. In landen als Italiƫ en Griekenland is olijfolie de belangrijkste bron van vetten.'

Onderzoekers hebben zich jarenlang afgevraagd wat het gezondheidseffect precies veroorzaakte. Ze wisten al dat het de vetzuren in de olijfolie waren, vertelt dr. ir. Peter Zock, Vissers begeleider. 'Mensen die veel onverzadigde vetzuren eten, zoals je die in olijfolie en zonnebloemolie vindt, hebben meer van het 'goede' HDL-cholesterol en minder van het 'slechte' LDL. Maar bij olijfolie was er misschien nog meer aan de hand. In olijfolie zitten antioxidanten. Die bieden misschien nog extra bescherming.'

LDL is een belangrijke veroorzaker van hart- en vaatziekten. Het is een transportdeeltje, dat volgepakt met vetten door de bloedbaan reist. Soms gaat daarbij iets mis. Agressieve moleculen die van nature in het lichaam voorkomen, de vrije radicalen, veranderen het LDL in een gevaarlijk deeltje dat de vaatwand aantast en zo vaten laat dichtslibben. Antioxidanten in olijfolie, zoals tyrosol, hydroxytyrosol en oleuropeine, maken die vrije radicalen onschadelijk en steken zo een stokje voor het proces. Althans, dat was de theorie.

'Er waren nog nauwelijks studies, waarin onderzoekers westerlingen een olijfrijk dieet gaven en keken of ze werkelijk gezonder werden', zegt Zock. Vissers onderzoek was bedoeld om in die leemte te voorzien. De promovenda gaf enkele tientallen Nederlanders een dieet met veel olijfolie. De ene helft kreeg daarbij een speciale extra vierge olijfolie uit Kreta, met veel beschermende stoffen. De andere helft kreeg gewone olijfolie.

Vissers gebruikte een standaardtest om het effect op het LDL te meten. 'We namen bloed af van de proefpersonen, deden daar een agressieve koperverbinding bij, en keken hoe lang het duurde voordat de koperverbinding het LDL kapot had gemaakt. Hoe langer dat duurde, des te krachtiger was de bescherming door de antioxidanten.'

Het resultaat was teleurstellend. Van beide groepen sneuvelde het LDL even snel. Vissers besloot daarna tot een tweede proef. Aanleiding daarvoor was nieuw onderzoek naar het soort antioxidanten dat je vindt in olijfolie. Daaruit bleek dat die in het lichaam snel worden omgezet in stoffen die nog nauwelijks tegen radicalen beschermen. Dat gebeurt zo snel, dat als deze stoffen effect hadden op de gezondheid, dat effect alleen vlak na de maaltijd kan optreden.

Daarom onderzocht Vissers het bloed van haar proefpersonen nog eens. Vlak na de maaltijd, en niet twaalf uur daarna, zoals ze bij haar eerste proef had gedaan. Maar weer was er geen effect. Ten einde raad besloot de promovenda reageerbuisstudies te doen. Ze stopte LDL-deeltjes en verschillende antioxidanten bij elkaar, en voegde daar vervolgens de agressieve koperverbinding aan toe. Toen bleek waarom er zo weinig uit haar proeven was gekomen.

Een antioxidant in olijfolie, hydroxytyrosol, bleek inderdaad het LDL te beschermen. 'Maar alleen bij concentraties die zo hoog waren, dat je de hoeveelheden olijfolie met geen mogelijkheid via je voeding naar binnen kunt krijgen', zegt Vissers.

Met die onderzoeksuitkomsten is het boek over de antioxidanten in olijfolie gesloten, vindt Peter Zock. 'Het is nog steeds een goed idee om verzadigde vetten te vervangen door onverzadigde. Maar het maakt niet uit of je daarvoor dure of goedkope olijfolie, sojaolie of zonnebloemolie gebruikt.'

Volkskrant, 20 oktober 2001.

Gemaakt in Kladblok. WordPress is voor mietjes.